Uy va kvartira oldi-sotdisi 2026: tartib, hujjatlar, notarius narxi va soliq
Yangilangan:
Uy yoki kvartira oldi-sotdi shartnomasi notarial tasdiqlanadi va davlat ro'yxatidan o'tkaziladi (Fuqarolik kodeksining 488-moddasi). 2026-yil 1-apreldan pul faqat bank orqali o'tkaziladi. Quyida tartib, hujjatlar, xarajatlar va soliq qonun hujjatlari bo'yicha, 2026-yil noyabr holatiga. Summalar bazaviy hisoblash miqdori (BHM) 440 000 so'm bo'yicha hisoblangan.
Bitim qanday o'tadi
- Uyni tekshiring. Uytekshir da manzilni kiriting: sayt uni sud nizolari, to'xtatilgan qurilish, majburiy auksion va bosh reja bo'yicha tekshiradi. Taqiq va kadastr hujjatlarini my.gov.uz orqali tekshirish mumkin.
- Narx va to'lovni kelishing. Zakalat (xalq orasida «zaklad») bersangiz, kelishuvni albatta yozma tuzing.
- Pulni bankka qo'ying. Xaridor bankda eskrou hisobvarag'i ochadi va kelishilgan summani unga qo'yadi. Pul hali sotuvchiga o'tmaydi.
- Notariusga boring. Notarius tizim orqali taqiq va xatlovni, qarzlarni va uyda ro'yxatda turganlarni tekshiradi, bankdan pul borligini tasdiqlab oladi va shartnomani tasdiqlaydi.
- Mulk huquqi ro'yxatdan o'tadi. Tasdiqlangandan keyin notarius yangi egani davlat reestriga elektron kiritadi va reestrdan ko'chirma shu zahoti beriladi. Bank pulni sotuvchiga o'tkazadi.
Qanday hujjatlar kerak
- Ikkala tarafning pasporti yoki ID-kartasi.
- Sotuvchining uyga egalik hujjati: oldingi oldi-sotdi yoki hadya shartnomasi, meros guvohnomasi, sud qarori va boshqalar.
- Er yoki xotinning notarial roziligi, agar uy nikoh davrida olingan umumiy mulk bo'lsa (Oila kodeksining 24-moddasi). Rozilik bo'lmasa, bitim keyin sudda nizolanishi mumkin.
- Uyda voyaga yetmagan bolaning ulushi bo'lsa yoki uy bir nechta egaga tegishli bo'lsa, qo'shimcha rozilik va ruxsatlar kerak. Buni notariusdan oldindan so'rang.
- Qarzlar, taqiq va uyda ro'yxatda turganlar haqidagi ma'lumotni notarius o'zi tizim orqali oladi.
Uy sotilgandan keyin ham qonunga ko'ra unda yashash huquqini saqlab qoladigan shaxslar bo'lsa, ular shartnomada ko'rsatilishi shart (Fuqarolik kodeksining 488-moddasi). Xariddan oldin uyda kim ro'yxatda turganini va kim yashayotganini aniqlang.
Notarius va ro'yxatga olish qancha turadi
| To'lov | BHM | So'm |
|---|---|---|
| Davlat boji (Toshkent) | 1 | 440 000 |
| Davlat boji, yaqin qarindoshlar o'rtasida | 0,5 | 220 000 |
| Ro'yxatga olish, 100 m² gacha | 1,25 | 550 000 |
| Ro'yxatga olish, 100–300 m² | 2 | 880 000 |
| Notarius: shartnoma loyihasi, eng ko'pi | 0,3 | 132 000 |
| Notarius: tushuntirish berish, eng ko'pi | 0,15 | 66 000 |
| Notarius: taqiqni tekshirish, eng ko'pi | 0,15 | 66 000 |
| Notarius: qarzlarni tekshirish, eng ko'pi | 0,1 | 44 000 |
Masalan, qarindosh bo'lmagan tomonlar Toshkentda 100 m² gacha kvartira bo'yicha bitim tuzsa: davlat boji 440 000, ro'yxatga olish 550 000 va notariusning to'rt xizmati eng yuqori narxda 308 000 so'm, jami taxminan 1,3 mln so'm (Uytekshir hisobi). Xarajatlarni kim to'lashini oldindan kelishib oling.
Uy sotganda soliq
- Sotuvchi uyga 36 oy va undan ko'p egalik qilgan bo'lsa, sotishdan olingan daromadga soliq yo'q (Soliq kodeksining 378-moddasi, 7-band).
- 36 oydan kam egalik qilingan bo'lsa, 12 % daromad solig'i to'lanadi (381-modda). Soliq butun narxdan emas, foydadan olinadi: sotish narxidan uyni sotib olish xarajati ayriladi, xarid hujjatlari bo'lmasa, kadastr qiymati ayriladi (375-modda).
- Bu soliqni notarius ushlab qolmaydi: sotuvchi keyingi yilning 1-aprelidan kechiktirmay deklaratsiya topshiradi va soliqni 1-iyungacha to'laydi.
- Sotuvchi soliq rezidenti bo'lmasa (12 oy ichida O'zbekistonda 183 kundan kam bo'lgan), 36 oylik imtiyoz unga qo'llanmaydi (366-modda), soliqni esa xaridor ushlab qolib, byudjetga to'laydi (386-modda). Bunday bitimda tartibni notarius va soliq inspeksiyasidan aniqlang.
- Xaridor sotib olishda daromad solig'i to'lamaydi. Keyin har yili mol-mulk solig'i to'lanadi.
Pul qanday to'lanadi
2026-yil 1-apreldan ko'chmas mulk uchun to'lov faqat bank kartasi yoki elektron to'lov tizimi orqali amalga oshiriladi, hisob-kitob bank va notarius tizimlari orqali o'tadi (Prezidentning 2025-yil 10-dekabrdagi PF-246-son Farmoni, 2-band). Amalda bu shunday ishlaydi:
- Xaridor bankda eskrou hisobvarag'i ochadi, bitta shartnoma uchun bitta. Bank kartasi yoki elektron hamyon ham shu sifatida ishlatilishi mumkin.
- Kelishilgan summa notariusga borishdan oldin shu hisobvaraqqa qo'yiladi.
- Notarius bankdan pul borligini tekshiradi. Pul yetmasa, shartnoma tasdiqlanmaydi.
- Shartnoma tasdiqlangandan keyin bank pulni sotuvchiga o'tkazadi.
Pulni notariusdan oldin qo'lma-qo'l berishni so'rashsa, ehtiyot bo'ling: rasmiy tartibda pul shartnoma tasdiqlangandan keyingina sotuvchiga o'tadi.
Zakalat (zaklad)
- Zakalat haqidagi kelishuv summadan qat'i nazar yozma tuziladi (Fuqarolik kodeksining 311-moddasi). Yozma kelishuv bo'lmasa, berilgan pul oddiy bo'nak (avans) deb hisoblanishi mumkin.
- Bitim xaridor aybi bilan buzilsa, zakalat sotuvchida qoladi. Sotuvchi aybi bilan buzilsa, u zakalatni ikki baravar qaytaradi, agar qonunchilikda boshqacha qoida bo'lmasa (312-modda).
Uy ishonchnoma bilan sotilsa
- Uyni sotish uchun berilgan ishonchnoma notarial tasdiqlangan bo'lishi shart (Fuqarolik kodeksining 135-moddasi).
- Ishonchnoma ko'pi bilan 3 yilga beriladi, muddati yozilmagan bo'lsa 1 yil amal qiladi. Berilgan sanasi yo'q ishonchnoma haqiqiy emas (139-modda).
- Egasi ishonchnomani istalgan vaqtda bekor qilishi mumkin.
- Ishonchnoma haqiqiyligini Adliya vazirligining «Vakolat» platformasida bepul onlayn tekshirish mumkin (Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 25-dekabrdagi 825-son qarori). Iloji bo'lsa, uy egasining o'zi bilan gaplashing.
Bitimdan oldin yana nimani tekshirish kerak
- Taqiq va kadastr hujjatlarini qanday tekshirish.
- Kadastr raqami va uy hujjatlarida nimaga qarash kerak.
- Zakalat va ishonchnoma batafsil.
- Novostroyka bo'lsa: quruvchi va obyektni tekshirish.
- Uy auksiondan sotilayotgan bo'lsa: majburiy auksiondagi uylar.
- Hudud bosh reja bo'yicha buzilishi mumkinmi: renovatsiya zonalari tumanlar bo'yicha.
1-tekshiruv bepul · Telegram orqali kirish
Manzilni tekshirishKo'p beriladigan savollar
Uy oldi-sotdi shartnomasi notariusda qancha turadi?
Toshkentda davlat boji 440 000 so'm (1 BHM), yaqin qarindoshlar o'rtasida 220 000 so'm. Mulkni ro'yxatga olish 100 m² gacha uy uchun 550 000 so'm. Notariusning qo'shimcha xizmatlari belgilangan eng yuqori miqdorlardan oshmasligi kerak. Odatiy kvartira uchun jami taxminan 1,3 mln so'm.
Uy sotganda soliq to'lash kerakmi?
Uy 36 oy va undan ko'p sizga tegishli bo'lgan bo'lsa, yo'q. Kamroq bo'lsa, foydadan (sotish narxi minus xarid narxi) 12 % to'lanadi, deklaratsiya keyingi yilning 1-aprelidan kechiktirmay topshiriladi.
Uyni naqd pulga sotib olsa bo'ladimi?
2026-yil 1-apreldan ko'chmas mulk uchun to'lov bank orqali o'tadi: xaridor pulni eskrou hisobvarag'iga qo'yadi, bank uni shartnoma tasdiqlangandan keyin sotuvchiga o'tkazadi.
Ishonchnoma bilan sotilayotgan uyni olish xavflimi?
Xavf bor: ishonchnoma bekor qilingan yoki muddati o'tgan bo'lishi mumkin. Uning haqiqiyligini «Vakolat» platformasida tekshiring va iloji bo'lsa uy egasining o'zi bilan gaplashing.
Boshqa maqolalar
- Toshkent bosh rejasi 2045: renovatsiya zonalari tumanlar bo'yicha
- Toshkent tumanlari: qayerda uy olishda xavf belgilari ko'proq
- Uy yoki kvartira taqiqda emasligini qanday tekshirish mumkin
- Kadastr raqami: qanday aniqlash va uy hujjatlarini qanday tekshirish
- Zakalat (zaklad) va ishonchnoma: uy uchun pul berishdan oldin nimani bilish kerak
- Novostroyka olishdan oldin quruvchi va obyektni qanday tekshirish
- Majburiy auksiondagi uylar: nima uchun uy savdoga qo'yiladi va nimani tekshirish kerak