Асосий қисмга ўтиш

Закалат (заклад) ва ишончнома: уй учун пул беришдан олдин нимани билиш керак

Янгиланган:

Уй танлангач, сотувчи кўпинча «заклад» сўрайди, баъзан эса уйни эгаси эмас, ишончнома бўйича вакил сотади. Иккала ҳолатда ҳам пул нотариал битимдан олдин ёки эгасиз берилади, шунинг учун хавф юқори. Қуйида қонунда нима дейилгани ва нимани текшириш кераклиги, 2026-йил ноябрь ҳолатига.

Закалат нима

Қонундаги атама «закалат», халқ орасида «заклад» дейилади. Бу шартнома тузилганини исботлаш ва унинг бажарилишини таъминлаш учун бир тараф берадиган пул (Фуқаролик кодексининг 311-моддаси).

Битим бўлмаса, закалат нима бўлади

Дастлабки шартнома

Дастлабки шартнома асосий шартнома учун белгиланган шаклда тузилади, акс ҳолда у ҳақиқий эмас (Фуқаролик кодексининг 361-моддаси). Уй олди-сотди шартномаси нотариал тасдиқланади (488-модда), демак уй бўйича дастлабки шартнома ҳам нотариал бўлиши керак.

Оддий тилхат ёки нотариал бўлмаган «дастлабки шартнома» билан катта сумма беришдан олдин нотариус билан маслаҳатлашинг: бундай ҳужжат сиз кутган ҳимояни бермаслиги мумкин.

Закалат берсангиз: қисқа рўйхат

  1. Аввал уйни текширинг: Uytekshir да манзилни, кадастр ҳужжатларини ва тақиқни.
  2. Пулни воситачига эмас, уй эгасининг ўзига беринг.
  3. Келишувни ёзма тузинг: сумма, бу айнан закалат экани, уй (манзил ва кадастр рақами), нарх, нотариал битим муддати ва ҳар бир тараф воз кечса нима бўлиши.
  4. Пулни банк орқали, тўлов мақсадини ёзиб ўтказинг: қўлма-қўл берилган нақд пулни кейин исботлаш қийин. 2026-йил 1-апрелдан уй учун тўлов барибир банк орқали ўтади (ПФ-246-сон Фармон).
  5. Суммани ошириб юборманг: қонун уни чекламайди, лекин пулни йўқотиш хавфи сизда.

Уй ишончнома билан сотилса

Ишончномани қандай текшириш

Бундай ишончномани расмийлаштириш нархи: давлат божи яқин қариндошларга 110 000 сўм, бошқаларга 220 000 сўм («Давлат божи тўғрисида»ги Қонун иловаси, 4-банд «р»), нотариуснинг лойиҳа тайёрлаш ҳақи энг кўпи 44 000 сўм.

Битимнинг ўзи қандай ўтиши, нархи ва солиқ ҳақида: уй олди-сотдиси 2026.

1-текширув бепул · Telegram орқали кириш

Манзилни текшириш

Кўп бериладиган саволлар

Заклад қайтариладими?

Томонлар келишиб битимдан воз кечса ёки уни бажариш имконсиз бўлса, ҳа. Битим харидор айби билан бўлмаса, закалат сотувчида қолади. Сотувчи айби билан бўлмаса, у закалатни икки баравар қайтаради (Фуқаролик кодексининг 312-моддаси).

Уй учун қанча заклад бериш керак?

Қонун суммани чекламайди, лекин закалат ҳақидаги келишув ҳар қандай суммада ёзма бўлиши шарт. Пулни йўқотиш хавфини ҳисобга олиб, суммани ошириб юборманг.

Генерал ишончнома билан уй олса бўладими?

Муҳими ишончнома нотариал, муддати ўтмаган, бекор қилинмаган ва унда уйни сотиш ҳуқуқи аниқ ёзилган бўлиши. Уни Vakolat.uz да текширинг, битимда нотариус ҳам текширади.

Ишончнома бекор қилинган бўлса-ю, мен билмасам-чи?

Вакил бекор қилинганини билгунга ёки билиши лозим бўлгунга қадар қилган битими кучда қолади, агар сиз ҳам бекор қилинганини билмаган ва билишингиз лозим бўлмаган бўлсангиз (143-модда). Шунинг учун ишончномани битимдан олдин текширинг.

Бошқа мақолалар